Metoda

Terapia NDT BOBATH

Czas trwania

45 - 60 min

Koszt zabiegu

90 zł

Metoda NDT – Bobath (Neurodevelopmental Treatment – leczenie neurorozwojowe wg założeń Karola i Berty Bobath) – zapoczątkowana w latach czterdziestych XX w. w Londynie przez małżeństwo Bertę i Karla Bobath. Berta Bobath była fizjoterapeutką a Karl Bobath neurologiem. Opierali się oni o doświadczenie i obserwację przebiegu prawidłowego i nieprawidłowego rozwoju ruchowego dzieci. W raz z rozwojem wiedzy medycznej metoda była rozwijana i modyfikowana. Elisabeth Koeng – lekarz pediatra i Mary Quinton – fizjoterapeutka rozwinęły założenia metody Bobathów i od tego czasu nazywa się ją leczeniem nurorozwojowym.

Celem tej metody jest pomoc we wszechstronnym rozwoju dziecka tak, aby mogło ono uzyskać niezależność życiu i na tyle wykorzystać swe możliwości, na ile pozwala istniejące uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. Rozwój dziecka z dysfunkcją ośrodkowego układu nerwowego przebiega inaczej niż rozwój prawidłowy. Zaburzenia napięcia mięśniowego i opóźnione ustępowanie odruchów bezwarunkowych bądź ich przetrwanie poza okres fizjologicznego występowania mogą spowodować odmienne doświadczenia czuciowo- ruchowe. Następstwem tego jest nieprawidłowe odczuwanie ułożenia i ruchów ciała jako całości oraz poszczególnych jego części co powoduje kształtowanie się nieprawidłowych wzorców ruchowych. Typowe dla poszczególnych rodzajów zaburzeń.

Główne zasady usprawniania wg koncepcji NDT – Bobath:

  • Dzięki zastosowaniu odpowiednich technik wpływanie na napięcie mięśniowe, już od pierwszych miesięcy życia – zmniejszenie napięcia wzmożonego i zwiększenie napięcia obniżonego;
  • Hamowanie odruchów nieprawidłowych;
  • Wyzwalanie, wspomaganie przebiegu i prowadzenia ruchu przez fizjoterapeutę w jak najbardziej zbliżonej formie do prawidłowych ruchów z tak zwanych punktów kluczowych (punktów kontroli ruchu, którymi są: głowa, obręcz barkowa i obręcz miednicza);
  • Wykorzystanie zdobytych umiejętności w życiu codziennym i ich utrwalenie.

Indywidualny plan postępowania terapeutycznego w metodzie NDT- bobach jest zawsze ustalany dla każdego dziecka. W planowaniu biorą udział wszyscy członkowie zespołu terapeutycznego, w skład którego wchodzą: lekarze specjaliści, fizjoterapeuci, logopeda, terapeuta zajęciowy, psycholog i pedagog specjalny.

Obecnie w metodzie NDT – Bobath stosuje się ocenę stanu zdrowia z zastosowaniem klasyfikacji funkcjonalnej ICF. Według niej określa się wynikające ze stanu zdrowia niepełnosprawność funkcjonalną i możliwości uczestnictwa danej osoby w środowisku lub ograniczenia jej aktywności życiowej.

Zespół terapeutyczny pod czas ustalania indywidualnego planu powinien w porozumieniu z pacjentem lub jego opiekunem ustalić, przedyskutować potrzeby życiowe oraz oczekiwania co do terapii.

W planowaniu terapii uwzględnia się jego:

  • stan,
  • wiek,
  • perspektywy rozwojowe,
  • zdolności,
  • potrzeby,
  • wartości w odniesieniu do osobowości, sytuacji rodzinnej i społecznej.

Program powinien być tak ustalony by przewidywał cele bliższe i dalsze terapii, specyficzny sposób oddziaływania, możliwość oceny postepów i weryfikację planu i musi być akceptowany i realny do wykonania oraz określony w czasie (SMART: S- specyfic, M- measurable, A – acceptable, R realistic, T – time bound). Przy ustalaniu planu u dzieci zawsze prowadzi myśl o ich przyszłości.

Fizjoterapeuta, który  pracuje z dzieckiem, powinien utrzymywać cały czas z nim kontakt emocjonalny, wzrokowy i słuchowy. Specyficzna , delikatna a zarazem pewna praca rąk fizjoterapeuty powinna „porozumiewać się” z ciałem dziecka. Powinny odczuwać to jak dziecko na nie reaguje. Fizjoterapeuta wykorzystując dodatkowe techniki normalizuje napięcie mięśni  dziecka i prawidłowo „ rozkłada je” wokół środka ciężkości, znajdującego się nad uprzednio odpowiednio przygotowaną płaszczyzną podparcia.

Pod czas sesji zajęć fizjoterapeuta ćwiczy całe ciało dziecka a nie tylko porusza wybranymi kończynami. Pozwala to na dostarczenie prawidłowych doznań czuciowych i ruchowych, a dziecko jest dynamicznie aktywizowane. Pomoc przy wykonywaniu ruchów powinna być taka, aby zapewniała maksymalny i aktywny udział dziecka, nie może być nadmierna i wywoływać nieprawidłowych odpowiedzi, zbyt dużego stresu  i wysiłku. Każdy ruch jest odpowiednio przygotowany i połączony z prawidłowym przemieszczaniem lub przenoszeniem ciężaru ciała i środka ciężkości na odpowiedniej płaszczyźnie podparcia. Indywidualnie  do potrzeb dziecka dobiera się tempo i rytm ćwiczeń.

W trakcie ćwiczeń dziecko nie powinno płakać, gdyż może to zmniejszyć skuteczność terapii. Dziecko powinno mieć pełne poczucie bezpieczeństwa, co skutkuje osiągnięciem współpracy i akceptacji prowadzonych działań terapeutycznych. Zajęcia prowadzone są zazwyczaj indywidualnie, ale ich celem jest zawsze przygotowanie dziecka do jak najpełniejszego uczestnictwa w życiu codziennym, rodzinnym i społecznym. Dlatego na zajęciach powinni być obecni opiekunowi, rodzice, którzy po przez obserwacje pracy dziecka z fizjoterapeutą uczą się prawidłowego postępowania i mogą od razu uzyskać odpowiedź na wszystkie pytania.

Indywidualne podejście pozwala uwzględnić potrzeby dziecka w zależności od stopnia jego sprawności oraz występujących zaburzeń.

Usprawnienie wg metody NDT-Bobath sprawdza się szczególnie w leczeniu niemowląt i małych dziec, ponieważ może być łatwo włączone w ich fizjologiczny rozkład dnia nie zaburzając interakcji między matką a dzieckiem. Wpiera rozwój  ruchowy dziecka.

Metoda NDT – Bobath jest szeroko stosowana na całym świecie.
Przyjęte w niej założenia i sposoby pracy nie wywołują kontrowersji i są powszechnie akceptowane.